Bài 55. Ngân Hà

Ngân Hà là gì?

Vào những đêm trời trong, không trăng, ta thấy xen lẫn những vì sao lấp lánh là một dải sáng mờ vắt ngang bầu trời. Người châu Á thấy nó giống một dòng sông bạc nên gọi là Ngân Hà (trong chữ Hán, ngân là bạc, hà là sông).

Ngân Hà là một tập hợp hàng trăm tỉ thiên thể liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn, trong đó có Hệ Mặt Trời của chúng ta. Nhìn từ bên trên theo hướng vuông góc với mặt Ngân Hà, ta thấy nó có hình xoắn ốc với 4 vòng xoắn chính (còn gọi là 4 cánh tay). Hệ Mặt Trời nằm ở gần rìa một vòng xoắn, nên từ Trái Đất ta chỉ nhìn thấy một mẫu của vòng xoắn này và thấy nó giống một dòng sông.

Ngân Hà và Hệ Mặt Trời

• Đường kính của Ngân Hà vào khoảng 100 000 năm ánh sáng, bề dày khoảng 300 năm ánh sáng.
• Hệ Mặt Trời nằm ở rìa của một vòng xoắn, cách tâm Ngân Hà khoảng 26 000 năm ánh sáng.
• Mặt Trời chuyển động quanh tâm Ngân Hà với tốc độ lên tới 220 000 m/s nhưng cũng phải mất 230 triệu năm mới quay được 1 vòng.
• Nếu xem Hệ Mặt Trời bé bằng một đồng xu thì kích thước của Ngân Hà phải lớn bằng cả một lục địa.

Mở rộng

Ngoài Ngân Hà còn có hàng nghìn tỉ thiên hà khác. Gali-lê là người đầu tiên quan sát được các ngôi sao riêng biệt trong dải Ngân Hà vào năm 1610. Một năm ánh sáng xấp xỉ 9,46 nghìn tỉ kilômét (khoảng 9 460 tỉ km).