Bài 33. Thực hành: Quan sát các loại nấm

Chuẩn bị

Thiết bị, dụng cụ: kính hiển vi có vật kính 10x và 40x; dao mổ; panh, kim mũi mác; lam kính; lamen; giấy thấm; ống nhỏ giọt; nước cất; khẩu trang; găng tay; kính bảo vệ mắt (nếu có); kính lúp.

Mẫu vật: một số mẫu vật đã bị mốc: bánh mì, mẫu gỗ, quả cam, bánh chưng hoặc cơm. Một số loại nấm tươi: mộc nhĩ, nấm rơm hoặc nấm hương, nấm đùi gà, nấm sò,...; nấm linh chi.

Cách tiến hành

1. Quan sát các loại nấm mốc mọc ở nhiều vật thể khác nhau. Quan sát màu sắc và cấu trúc đám mốc trên các mẫu vật bằng mắt thường và kính lúp.

Quan sát cấu tạo sợi nấm mốc bằng kính hiển vi theo các bước:

• Bước 1: Dùng panh gắp một đám mốc nhỏ lên lam kính.
• Bước 2: Nhỏ 1 – 2 giọt nước cất lên đám mốc trên lam kính.
• Bước 3: Dùng kim tách nhẹ đám mốc thành các mảnh nhỏ.
• Bước 4: Đậy lamen lên, thấm nước thừa và quan sát bằng kính hiển vi ở vật kính 10x và 40x.

2. Quan sát một số loại nấm thường gặp. Quan sát hình dạng của các mẫu nấm (đã chuẩn bị) bằng mắt thường và kính lúp (nấm rơm, nấm linh chi, mộc nhĩ,...). Quan sát các mẫu vật còn nguyên vẹn, sau đó dùng dao mổ bổ dọc ở chính giữa thân và đối chiếu với cấu tạo một nấm đảm để tìm ra các bộ phận có trong mẫu vật.

Thu hoạch

• Mô tả các loại nấm mốc trên mẫu vật đã chuẩn bị theo các tiêu chí: màu sắc, hình dạng, cấu tạo sợi nấm mốc (có thể vẽ hình).
• Dựa trên kết quả quan sát các thành phần cấu tạo của mỗi mẫu nấm đã chuẩn bị, hoàn thành bảng gồm các cột: vảy nấm, mũ nấm, phiến nấm, cổ nấm, cuống nấm, bao gốc, sợi nấm (đánh dấu bộ phận quan sát được).
• Vẽ vào vở hình ảnh một số loại nấm đã quan sát, chú thích các bộ phận của nấm.

Mở rộng

Nấm men dùng làm bánh mì và rượu: khi trộn men vào bột, nấm men sinh sản và tạo khí làm bột nở.