Bài 14. Một số nhiên liệu

Các loại nhiên liệu

Nhiên liệu là những chất cháy được và khi cháy toả nhiều nhiệt, như gỗ, than, dầu mỏ, khí đốt, xăng... Nhiệt toả ra khi đốt cháy nhiên liệu được dùng để sưởi ấm, nấu ăn, chạy động cơ và phát điện.

Nguồn nhiên liệu, tính chất và cách sử dụng nhiên liệu

• Than đá, dầu mỏ và khí thiên nhiên được tạo thành cách đây hàng triệu năm do sự phân huỷ của các thảm thực vật ở điều kiện không có oxygen; chúng được gọi là nhiên liệu hoá thạch.
• Ở nước ta, than đá tập trung nhiều nhất ở tỉnh Quảng Ninh. Than đá chứa nhiều tạp chất nên khi đốt cháy sinh ra nhiều chất độc hại, được khuyến cáo là loại nhiên liệu gây ô nhiễm nhất trong các nguồn nhiên liệu hoá thạch.
• Dầu mỏ và khí thiên nhiên thường tồn tại cùng nhau trong mỏ dầu. Ở Việt Nam, các mỏ dầu có trữ lượng lớn được phát hiện ở biển Đông (Bạch Hổ, Lan Tây...). Khi chưng cất dầu thô ta thu được các nhiên liệu là dầu hoả, xăng và khí đốt.

Sơ lược về an ninh năng lượng

Mọi hoạt động của chúng ta đều cần năng lượng nên mỗi quốc gia phải có chương trình đảm bảo đủ năng lượng. Than đá, dầu mỏ và khí thiên nhiên (nhiên liệu hoá thạch) phải mất hàng triệu năm để hình thành (năng lượng không tái tạo), do đó sẽ cạn kiệt dần.

Để thay thế, người ta nghiên cứu các nguồn năng lượng tái tạo như thuỷ điện, địa nhiệt, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng sinh học...

Mở rộng

"Đá cháy" hay "băng cháy" là methane hydrate, được hình thành ở áp suất cao và nhiệt độ thấp, phát hiện với lượng rất lớn ở sâu dưới biển Bắc Cực.

• Dùng bếp gas an toàn: kiểm tra van, ống dẫn; nấu xong khoá van; nơi nấu phải thoáng.
• Nếu ngửi thấy mùi gas: khoá van, mở cửa, không bật công tắc điện hay đánh lửa, báo người lớn.
• Đậy vung khi đun nấu giúp nước nhanh sôi và tiết kiệm nhiên liệu.

Biogas được tạo ra khi ủ kín phân gia súc. Nhiều hộ nông dân ở Việt Nam có hầm biogas để nấu ăn, vừa tiết kiệm vừa giảm mùi hôi.

Khí gas nấu ăn vốn không mùi, nên người ta thêm chất có mùi đặc trưng để dễ phát hiện khi rò rỉ.