Chương I. Mở đầu về Khoa học tự nhiên
Bài 4. Sử dụng kính hiển vi quang học
Kính hiển vi quang học phóng to ảnh khoảng 40 đến 3 000 lần, giúp quan sát những vật rất nhỏ như tế bào.
Tìm hiểu về kính hiển vi quang học
Kính hiển vi quang học có thể phóng to ảnh của vật được quan sát khoảng từ 40 lần đến 3 000 lần.
| Bộ phận | Vai trò |
|---|---|
| Thị kính | Kính để mắt vào quan sát; có ghi 5x (gấp 5 lần), 10x (gấp 10 lần)... |
| Đĩa quay | Gắn các vật kính |
| Vật kính | Kính sát với vật cần quan sát; có ghi 10x, 40x... |
| Ốc to, ốc nhỏ | Ốc điều chỉnh: vặn để đưa vật kính lên, xuống và chỉnh cho ảnh rõ nét |
| Bàn kính | Nơi đặt tiêu bản để quan sát, có kẹp giữ |
| Đèn | Chiếu sáng mẫu vật |
| Thân kính và chân kính | Làm giá đỡ các bộ phận khác |
Sử dụng kính hiển vi quang học
- Bước 1: Chọn vật kính thích hợp (10x, 40x hoặc 100x) theo mục đích quan sát.
- Bước 2: Bật công tắc đèn và điều chỉnh độ sáng của đèn phù hợp.
- Bước 3: Đặt tiêu bản lên bàn kính, dùng kẹp để giữ tiêu bản. Vặn ốc to theo chiều kim đồng hồ để hạ vật kính gần sát vào tiêu bản (cẩn thận không để mặt của vật kính chạm vào tiêu bản).
- Bước 4: Mắt nhìn vào thị kính, vặn ốc to theo chiều ngược lại để đưa vật kính lên từ từ, đến khi nhìn thấy mẫu vật cần quan sát.
- Bước 5: Vặn ốc nhỏ thật chậm, đến khi nhìn thấy mẫu vật thật rõ nét.
Bảo quản kính hiển vi quang học
- Khi di chuyển kính hiển vi, một tay cầm vào thân kính, tay kia đỡ chân đế của kính. Phải để kính trên bề mặt phẳng.
- Không được để tay ướt hay bẩn lên kính hiển vi.
- Lau thị kính và vật kính bằng giấy chuyên dụng trước và sau khi dùng.
Mở rộng
Ví dụ: thị kính 10x, vật kính 40x thì ảnh to gấp 400 lần
Ca-mê-ra gắn kính hiển vi có khả năng phóng to từ 40 lần đến 1 000 lần, cho phép vừa quan sát vừa chụp ảnh và lưu vào máy tính.
Kính hiển vi quang học đầu tiên được chế tạo ở châu Âu vào khoảng thế kỉ XVI - XVII. Nhờ các kính hiển vi, con người dần quan sát được tế bào và vi khuẩn.
Các bệnh viện ở Việt Nam dùng kính hiển vi để xét nghiệm máu, chẳng hạn tìm kí sinh trùng sốt rét trong máu.